در سال چهل و هشت « 1 » مردى كه مدعى طبابت بود از بعلبك « 2 » بنزد ما آمده و عقيده داشت كه خط ساميارا مىداند ؛ ما او را آزموديم و گفته‌اش را صحيح يافتيم . اگر ده كلمه مىگفتيم او گوش فرا مىداد و سپس مىنوشت . از او خواستم نوشتهء خود را بخواند او عين الفاظ ما را خواند . جعفر بن مكتفى گويد : روميان بدين سبب از چپ براست نويسند كه عقيده دارند كسى كه مىنشيند . در هر حال بايد رو را به طرف مشرق داشته باشد چه اگر رو بمشرق نشست شمال در طرف چپ او قرار مىگيرد ، و اين‌طور كه باشد چپ براست مىدهد ، پس نويسنده نيز بايد از شمال آغاز نموده بجنوب رود . و باز گويد : روميان در خط ، رسوم و قوانينى دارند ، از آن جمله حروفى پياپى هم در بيست و چهار حرف دارند كه عبارتست از . غما « 3 » دلطا « 4 » قبا « 5 » سيغما « 6 » طاو « 7 » وخى « 8 » . و حروفى نيز دارند بنام حروف صدادار و آنها : الفا « 9 » و ابى . « 10 » ايطا . « 11 » يوطا « 12 » هو . « 13 » واو كوچك « 14 » . واو بزرگ « 15 » كه آن را اوطوميقا « 16 » نيز گويند ، و حروف مؤنث چهار « 17 » حرف است : الفا ، و واو كوچك ، و واو بزرگ ، و حروف مذكر : ايى ، ايطا ، يوطا و هواست « 18 » و اعراب بر حروف يونان داخل نمىگردد مگر بر هفت حرف صدادار كه به آن لجين و بلجين گويند « 19 » و زبان يونانى از شش حرف عربى حاء ، ذال ، ضاد ، عين ، هاء و لام الف بىنياز است « 20 » . خط لنكبرده « 21 » و لساكسه « 22 » اينان از ملل ميان روم و فرنگ « 23 » باشند كه فرمانرواى اندلس « 24 » به آنان نزديك است . حروف كتابت ايشان بيست و دو حرف مىباشد و خط آنان را افيسطليق مىنامند و از چپ

--> ( 1 ) ظاهرا : مراد سال 348 است . ( 2 ) بعلبك شهريست داراى آثار باستانى كه در 80 كيلومترى شمال شام واقع و مركب از دو كلمه است بعل بت ، و بك نام كسى كه آن را ساخته است . روميان و يونانيان آن را ( هيليوپوليس ) يعنى « شهر آفتاب » مىنامند ( رجوع شود بقاموس الاعلام تركى و ساير كتب جغرافيايى ) . ( 3 ) . Gh ? gamma ( 4 ) D Delta ( 5 ) . K Kappa ( 6 ) . S Sigma ( 7 ) . Ttau ( 8 ) . Kh Khi ( 9 ) A Alpha ( 10 ) E Epsilonn ( 11 ) E Ita ( 12 ) I Iota ( 13 ) U Upsilinn ( 14 ) O Omicronn ( 15 ) W - O Omega ( 16 ) مراد از اين كلمه همان واو كوچك و واو بزرگ است كه از حيث تلفظ بهم آميخته است ( 17 ) در متن ( اربعه ) نوشته و ظاهرا اشتباه است زيرا مؤلف سه حرف را بيشتر نياورده ، و حرف مذكر را چهار حرف نوشته است كه جمعا هفت حرف صدادار مىشود ( 18 ) آقاى جورجس گروپتيس Georgesgropetis رئيس كليسياى ارتودكس يونان در تهران كه اطلاعات با ارزشى در اين قسمت بما داده است اظهار داشت تا آنجا كه مىدانم در حروف يونانى مذكر و مؤنث نيست . ( 19 ) لجين و بلجين ( حرف اول كلمه دوم معلوم نيست ب و يا ت باشد ) بگفتهء شخص نامبرده بالا همان Syllabe ( هجا ) است كه سياق عبارت هم مؤيد آنست ، در جلد دوم فلوگل كه مربوط بشرح كلمات و نسخه‌بدلهاى الفهرست است در صفحه 10 لحن و ملحين ( باز بدون نقطهء حرف اول كلمه دوم ) آورده است كه بىتناسب با كلمه هجاء نيست . ( 20 ) « ف » يكى از شش حرف عربى را « دال » ضبط كرده در صورتى كه در يونانى دال بمعنى دلتا وجود دارد ولى « ذال » ندارد ازاين‌رو ما بجاى دال ، ذال نوشتيم . ( 21 ) لنكبرده يا انكبرده همان لومباردى - Lomardie است كه در قسمت شمال ايتاليا واقع و مركز فعلى آن ميلان Millan است . رجوع شود به ترجمه مقدمهء ابن خلدون ص 127 حاشيهء 14 )